ก่อสร้างถนนไม่ตรงสเปกตามสัญญา หน่วยงานรัฐยกเลิกสัญญา ผู้รับจ้างยังมีสิทธิรับค่าจ้างหรือไม่

ก่อสร้างถนนไม่ตรงสเปกตามสัญญา หน่วยงานรัฐยกเลิก ผู้รับจ้างยังมีสิทธิรับค่าจ้างหรือไม่

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง:

  • ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (มาตรา 391)

ในการรับเหมาก่อสร้างงานให้กับหน่วยงานของรัฐ หลายครั้งผู้รับจ้างอาจเผชิญกับปัญหาวัสดุขาดตลาดจนต้องขอเปลี่ยนสเปกวัสดุกับผู้ว่าจ้าง ซึ่งหากหน่วยงานรัฐอนุมัติแล้วก็ดูเหมือนจะไม่มีปัญหาอะไร แต่ถ้าสุดท้ายแล้วงานก่อสร้างที่ออกมากลับไม่ตรงกับสเปกใหม่ที่เพิ่งตกลงกันไว้ล่ะ? ประเด็นนี้เป็นที่น่าสนใจอย่างยิ่ง เพราะมักจะนำไปสู่การบอกเลิกสัญญา การริบเงินประกัน และการปฏิเสธการจ่ายค่าจ้าง คำถามที่ตามมาคือ เมื่อผู้รับจ้างสร้างงานเสร็จไปแล้วบางส่วนและประชาชนเริ่มเข้าไปใช้งาน ผู้รับจ้างจะยังมีสิทธิได้รับค่าตอบแทนบ้างหรือไม่ วันนี้เรามาหาคำตอบจากคดีที่น่าสนใจกันครับ

เรื่องราวเริ่มต้นขึ้นเมื่อ หน่วยงานของรัฐผู้ถูกฟ้องคดี ได้ทำ สัญญาทางปกครอง ว่าจ้าง ผู้ฟ้องคดี ซึ่งเป็นบริษัทเอกชน ให้ดำเนินการก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็กเพื่อให้ประชาชนใช้สัญจร ในระหว่างการก่อสร้างนั้น ผู้ฟ้องคดี พบปัญหาเหล็กขาดตลาด จึงได้มีหนังสือขออนุญาตเปลี่ยนแปลงวัสดุก่อสร้างจากเหล็กตะแกรงขนาด 4 มิลลิเมตร เป็น 3.2 มิลลิเมตร พร้อมทั้งเสนอปรับลดราคาวัสดุลง ซึ่งทาง หน่วยงานของรัฐผู้ถูกฟ้องคดี ก็ได้มีคำสั่งอนุมัติให้เปลี่ยนแปลงตามนั้น

แต่ทว่า เมื่อคณะกรรมการตรวจการจ้างได้ลงพื้นที่และให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเจาะทดสอบผิวถนน กลับพบว่าในบางจุดมีการใช้เหล็กขนาดเพียง 3 มิลลิเมตร ซึ่งไม่ได้เป็นไปตามสเปกใหม่ที่ได้รับอนุมัติ หน่วยงานของรัฐผู้ถูกฟ้องคดี จึงได้มีหนังสือแจ้งให้ ผู้ฟ้องคดี ปรับปรุงแก้ไขงานให้ถูกต้องตามสัญญาหลายครั้ง แต่ทางผู้รับจ้างกลับเพิกเฉย ด้วยเหตุนี้ หน่วยงานของรัฐผู้ถูกฟ้องคดี จึงตัดสินใจใช้สิทธิบอกเลิกสัญญา ริบหลักประกัน และไม่ยอมชำระค่าจ้างให้ ผู้ฟ้องคดี จึงต้องนำคดีมาฟ้องต่อ ศาลปกครอง เพื่อขอให้หน่วยงานรัฐชำระค่าจ้างในงานที่ทำไปแล้ว ทั้งนี้ หากท่านเป็นผู้รับจ้างที่ประสบปัญหาในลักษณะนี้ การมี ทนายความคดีปกครอง ที่เชี่ยวชาญคอยให้คำแนะนำตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยรักษาผลประโยชน์และสิทธิของท่านได้อย่างมาก

เมื่อคดีเข้าสู่กระบวนการพิจารณา ศาลปกครอง ได้พิจารณาข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายอย่างละเอียด และมี คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด วินิจฉัยว่า การที่ ผู้ฟ้องคดี ใช้เหล็กขนาด 3 มิลลิเมตร ซึ่งไม่เป็นไปตามที่ได้รับอนุมัติ และเมื่อได้รับแจ้งให้แก้ไขก็ยังคงเพิกเฉย ถือว่า ผู้ฟ้องคดี เป็นฝ่ายประพฤติผิดสัญญา การบอกเลิกสัญญา ของ หน่วยงานของรัฐผู้ถูกฟ้องคดี จึงเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมายแล้ว

อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาถึงผลของการเลิกสัญญา กฎหมายกำหนดให้คู่สัญญาแต่ละฝ่ายต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิม แต่ในความเป็นจริง ถนนเส้นดังกล่าวได้ถูกสร้างจนแล้วเสร็จไปบางส่วนและประชาชนก็ได้เข้าไปใช้ประโยชน์ในการสัญจรแล้ว ศาลจึงเห็นว่า หน่วยงานของรัฐผู้ถูกฟ้องคดี ยังคงมีหน้าที่ต้องจ่ายเงินค่าแห่งการงานตามส่วนของงานที่ได้ทำแล้วเสร็จและสามารถใช้ประโยชน์ได้ ศาลจึงพิพากษาให้หน่วยงานรัฐชำระค่าแห่งการงานที่ ผู้ฟ้องคดี ได้ทำไว้และใช้ประโยชน์ได้ ในอัตราร้อยละ 60 ของค่าจ้างตามสัญญา 

บทสรุป: คดีนี้เป็นอุทาหรณ์สำคัญสำหรับเอกชนที่รับงานจากภาครัฐ ว่าจะต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดและเงื่อนไขในสัญญาอย่างเคร่งครัด แม้จะมีการขอเปลี่ยนแปลงสเปกและได้รับอนุมัติแล้ว ก็ต้องทำงานให้ตรงตามที่ขอเปลี่ยนทุกประการ หากผิดสัญญา หน่วยงานรัฐย่อมมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ แต่ในมุมของผู้รับจ้าง แม้จะถูกเลิกสัญญา หากผลงานนั้นรัฐหรือประชาชนได้นำไปใช้ประโยชน์แล้ว ผู้รับจ้างก็ยังคงมีสิทธิเรียกร้อง “ค่าแห่งการงาน” ในส่วนที่ใช้งานได้ตามสัดส่วน ไม่ใช่ว่าจะต้องสูญเปล่าไปเสียทั้งหมด

คำสำคัญ: คดีปกครอง, ศาลปกครอง, สัญญาทางปกครอง, การบอกเลิกสัญญา, ทนายความคดีปกครอง, ที่ปรึกษาคดีปกครอง, คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด

ที่มา: คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. 104/2563

———————————————

ทนายพฤกษ์ คดีปกครอง
– ปรึกษาคดี ติดต่อ 063-6364547
– Line: @prueklaw 

สำนักงานกฎหมาย พฤกษ์ แอนด์ พาร์ทเนอร์
สำนักงานทนายความคดีปกครอง ทนายความคดีปกครอง