ทำงานไม่เสร็จตามสัญญา หากไม่แจ้งเหตุขัดข้องภายในเวลา ระวังอดขอลดเบี้ยปรับ!
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง: พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 (มาตรา 102) ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 (ข้อ 182, ข้อ 183) ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (มาตรา 383)
ในการรับเหมางานก่อสร้างหรือทำสัญญากับหน่วยงานของรัฐ ปัญหาความล่าช้าจากเหตุสุดวิสัยอย่างภัยธรรมชาติหรือการขาดแคลนวัสดุอุปกรณ์เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้เสมอ แต่สิ่งที่ผู้รับจ้างหลายคนมักมองข้ามคือ “ขั้นตอนและกรอบเวลา” ในการแจ้งปัญหาเหล่านั้นให้รัฐรับทราบ คุณรู้หรือไม่ว่า ต่อให้คุณมีเหตุผลที่พึงรับฟังได้มากเพียงใด แต่ถ้าคุณพลาดการแจ้งเหตุขัดข้องตามกรอบเวลาที่กฎหมายกำหนด คุณอาจหมดสิทธิขอลดหย่อนค่าปรับไปโดยสิ้นเชิง เรื่องราวต่อไปนี้เป็นอุทาหรณ์สำหรับเอกชนที่ทำงานร่วมกับภาครัฐ
ข้อพิพาทใน คดีปกครอง เรื่องนี้เริ่มต้นขึ้นเมื่อเอกชนผู้ถูกฟ้องคดีได้เข้าทำ สัญญาทางปกครอง เพื่อรับจ้างซ่อมสร้างถนนลาดยางให้กับหน่วยงานของรัฐผู้ฟ้องคดี แต่หลังจากลงนามในสัญญาแล้ว เอกชนกลับไม่เข้าดำเนินการก่อสร้างเลย แม้หน่วยงานของรัฐจะส่งหนังสือเร่งรัดไปหลายฉบับจนครบกำหนดเวลาทำงานตามสัญญาก็ตาม เมื่อเห็นว่าเอกชนไม่สามารถทำงานให้แล้วเสร็จได้ หน่วยงานของรัฐจึงใช้สิทธิ บอกเลิกสัญญา ริบหลักประกัน และเรียกร้องให้ชำระค่าปรับที่เกิดขึ้น แต่เอกชนเพิกเฉย หน่วยงานของรัฐจึงนำคดีมาฟ้องต่อ ศาลปกครอง เพื่อบังคับให้ชำระค่าปรับพร้อมดอกเบี้ย ในชั้นศาล เอกชนผู้ถูกฟ้องคดีได้อ้างเหตุผลว่า การที่ตนเข้าทำงานไม่ได้เป็นเพราะเกิดพายุฝนตกหนักและไม่สามารถจัดหาวัสดุก่อสร้างในพื้นที่ได้ แต่จุดที่พลาดคือ เอกชนรายนี้ “ไม่ได้แจ้ง” เหตุขัดข้องดังกล่าวให้หน่วยงานของรัฐทราบภายใน 15 วัน นับแต่วันที่เหตุนั้นสิ้นสุดลงตามที่กฎหมายกำหนดไว้
ศาลปกครองสูงสุด ได้พิจารณาและมีคำพิพากษาว่า การที่เอกชนไม่เข้าทำงานจนล่วงเลยกำหนดเวลา ถือเป็นการผิดสัญญาอย่างชัดเจน หน่วยงานของรัฐย่อมมีสิทธิ บอกเลิกสัญญา และใช้สิทธิปรับได้ ส่วนข้ออ้างเรื่องพายุฝนและปัญหาการจัดหาวัสดุก่อสร้างนั้น เมื่อเอกชนไม่ได้ทำหนังสือแจ้งเหตุขัดข้องพร้อมพยานหลักฐานให้หน่วยงานของรัฐทราบภายใน 15 วัน นับจากวันที่เหตุการณ์นั้นสิ้นสุดลง ย่อมถือว่าเอกชนได้สละสิทธิเรียกร้องในการของดหรือ ลดค่าปรับ ตามกฎหมายแล้ว ด้วยเหตุนี้ หน่วยงานของรัฐจึงดำเนินการถูกต้องและไม่มีหน้าที่ต้องพิจารณาลดค่าปรับให้ อย่างไรก็ตาม ศาลเห็นว่าหน่วยงานของรัฐเองก็มีส่วนบกพร่องที่ปล่อยปละละเลยไม่ยอมบอกเลิกสัญญาทันทีเมื่อถึงกำหนดแล้วเสร็จ จนเป็นเหตุให้ค่าปรับพุ่งสูงเกินร้อยละ 10 ของวงเงินค่าจ้าง ศาลจึงใช้ดุลพินิจลดค่าปรับลงให้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
บทสรุป: คดีนี้ให้ข้อคิดที่สำคัญมากสำหรับผู้รับจ้างภาครัฐว่า “เหตุผลที่ดี ต้องมาพร้อมกับขั้นตอนที่ถูกต้อง” หากเกิดอุปสรรคใดๆ ที่ทำให้การทำงานล่าช้า ผู้รับจ้างต้องรีบทำหนังสือแจ้งหน่วยงานของรัฐภายใน 15 วันทันที การนิ่งเฉยแล้วหวังจะนำเหตุผลมาอ้างเพื่อของดหรือลดค่าปรับในภายหลังนั้น กฎหมายปิดปากและไม่อนุญาตให้ทำได้ การใส่ใจในรายละเอียดและปฏิบัติตามระเบียบสัญญาอย่างเคร่งครัด จึงเป็นเกราะป้องกันตัวที่ดีที่สุดไม่ให้ต้องตกเป็นฝ่ายเสียเปรียบและแบกรับภาระค่าปรับมหาศาล
คำสำคัญ: คดีปกครอง, ศาลปกครอง, คดีสัญญาทางปกครอง, ทนายความคดีปกครอง, ที่ปรึกษาคดีปกครอง, การลดค่าปรับ, บอกเลิกสัญญา
ที่มา: คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. 1157/2566
———————————————
ทนายพฤกษ์ คดีปกครอง
– ปรึกษาคดี ติดต่อ 063-6364547
– Line: @prueklaw
สำนักงานกฎหมาย พฤกษ์ แอนด์ พาร์ทเนอร์
สำนักงานทนายความคดีปกครอง ทนายความคดีปกครอง